คือ ไมคอร์ไรซ่าที่มีเชื้อราอาศัยอยู่บริเวณเซลล์ผิวของรากภายนอก เส้นใยของเชื้อราจะประสานจับตัวกันแน่นคล้ายรากฝอย ช่วยหาน้ำและธาตุอาหารให้แก่รากบริเวณผิวดิน ลักษณะรากจะบวมโตขยายทางเส้นผ่าศูนย์กลางทำให้รากใหญ่ขึ้น รากจะมีลักษณะแตกกิ่งและแขนงเพิ่มมากขึ้น อาจจะมีรูปร่างเป็นกระจุก เป็นง่าม หรือหลายง่าม มีสีต่าง ๆ กัน เช่น สีขาว เหลือง น้ำตาล น้ำตาลแก่ ดำ หรือสีแดง ขึ้นอยู่กับอายุและชนิดของเชื้อรา
ส่วนใหญ่ราเอกโต ไมคอร์ไรซ่าเป็นราชั้นสูงซึ่งสามารถสร้างดอกเห็ดได้ดี มีทั้งที่ดอกเห็ดรับประทานได้และเป็นเห็ดพิษ โดยจะสร้างดอกเห็ดเหนือพื้นดินใต้ร่มไม้บริเวณรากผิวดินเล็กน้อย
การ มีชีวิตอยู่ร่วมกันของเชื้อรานี้กับต้นไม้มีบทบาทอย่างสำคัญยิ่งต่อกระบวน การทางสรีรวิทยาและระบบนิเวศน์ของพืชป่าไม้ ตามรากของต้นไม้ในป่าธรรมชาติจะมีเชื้อราไมคอร์ไรซ่ากระจายอยู่ทั่วไป เช่น ป่าสนเขา ป่าเต็งรัง ป่ายาง และสวนยูคาลิปตัส เป็นต้น การกระจายของราพวกนี้มีความสัมพันธ์กับสภาพทางภูมิศาสตร์ ความชื้น และปัจจัยทางระบบนิเวศน์ของป่าเป็นสำคัญในทั่วทุกภาคของประเทศ
การขยายพันธุ์เห็ดเอ็กโตไมโคไรซ่าโดยวิธีธรรมชาตินั้นเกิดขึ้นได้หลายทาง
1. โดยสปอร์ของเห็ดที่บานเละแล้ว ถูกฝนชะล้างไปในบริเวณใกล้เคียงที่มีพืชอาศัยอยู่ใกล้กัน
2. โดยแมลงที่มากินดอกเน่าแล้วติดสปอร์ของเห็ดไปแพร่ระบาดไปในที่ห่างไกลวิธี นี้การกระจายแพร่พันธุ์ไปได้ไกลแต่โอกาสที่จะตกบริเวณที่มีพืชอาศัยคงน้อย
3. โดยเส้นใยเห็ดราที่แตกแขนงไปในดินวิธีนี้ต้องมีพืชอาศัยชนิดเดียวกันเกิดชิดติดกันแพร่ระบาดไปได้ช้าแต่มีโอกาสแน่นอนกว่า
4. โดนคนด้วยการเสาะหาเห็ดบานที่กำลังเน่ามาขยี้ละลายในน้ำแล้ว ไปรดบริเวณโคนต้นไม้ที่รู้มาก่อนว่าเป็นพืชอาศัย วิธีนี้จะได้การแพร่ระบาดกว้างขวางมาก
5. ทำการเพาะเลี้ยงขยายเส้นใยในอาหารวุ้นหรืออาหารเหลวจนมีปริมาณมากพอแล้วไป ปั่นกับน้ำทำให้เส้นใยขาดเป็นท่อนเล็กๆ แล้วนำไปรดบริเวณที่เป็นพืชอาศัย วิธีนี้ต้องทำในห้องปฏิบัติการที่ปลอดเชื้อ เพื่อป้องกันการปนเปื้อนจากราชนิดอื่น แล้วนำน้ำที่ปั่นแล้ว ไปรดหรือคลุกดินที่จะใช้ปลูกกล้าของพืชอาศัยของเห็ดแต่ละชนิด
โคน ต้นและใต้พุ่มสามารถใส่เชื้อเห็ดเพื่อช่วยการเจริญของต้นรัง และไม้ตระกูลยางนาได้อีกหลายชนิดของเห็ด เช่น เห็ดผึ้ง (เห็ดห้า) เห็ดแดง เห็ดน้ำหมาก เห็ดน้ำแป้ง เห็ดถ่าน เห็ดขิง เห็ดข่า เห็ดไค(เห็ดหล่ม) ใช้เห็ดแก่ๆ ผสมน้ำ ขยำให้สปอร์หลุด นำไปเจือจางด้วยน้ำ ใช้รดโคนต้นไม้ ทำกับต้นเล็กจะโตเร็วมากๆ ทำกับต้นใหญ่ให้โตเร็วขึ้น ต้นใหญ่ยังไม่เคยเกิดเห็ด รดทั้งโคนต้นและใต้พุ่ม ทำในฤดูฝน หรือรดน้ำชุ่มชื้นปีถัดไปจะเริ่มเกิดเห็ด และเกิดมากขึ้นๆ ในปีต่อๆ ไป
ข้อมูลจาก : http://www.infoforthai.com/forum/index.php?topic=4857.0
